کردستان زیبا۲

زریبار مریوان   

  پس ازارائه اولين قسمت نوشتار سفر كه تحت عنوان كردستان زيبا – كامياران در چند روز گذشته ارائه گرديد ومورد استقبال خوب شما عزيزان قرار گرفت اينك دومين قسمت نوشتار سفرمان را تحت عنوان زريبار مريوان تقديم مي نماييم.

قسمت دوم (زریبار مریوان)

   شامگاه روز 11خرداد1390پس از صعود ودیدار قسمنی ازحاشیه رود سیروان واقع در منطقه پالنگان کامیاران  وارد شهر مریوان شده تا فردایش در ساحل دریاچه زریبار یا زریوار که به آن تالاب زریبار نیز گفته می شود واین شاید به جهت پوشش گياهي متنوع ونیزارهایی است که بخش وسیعی از سطح دریاچه را پوشش داده است راهپیمایی کرده وپس از آن دیداری از شهر مریوان داشته باشیم. برای آشنایی شما عزیزان به این دریاچه زیبا واستثنایی خلاصه  اطلاعاتی که از منابع مختلف استخراج گردیده همراه با تصاوير در ارتباط ومختصري از شاخصه هاي استان بشرح زيرخدمتتان ارائه می نماییم تا اگر روزی قصد مسافرت به این منطقه را داشتیید با چشمان بازتری از این ناحیه دیدن نمایید..

الف- معرفي درياچه

  دریاچه‌ی " زریبارکه بهشت مریوان نیز نامیده می شود " بزرگترین دریاچه‌ی آب شیرین ایران در سه كیلومتری مریوان واقع است.واكولوژی منحصر به فرد و تنوع گیاهی فوق العاده اش چشم اندازی عالی را فراهم آورده  است!

وجه تسمیه در زبان کردی زری( به کسر ز رایج تر است) به معنای دریاچه و بار یا وار پسوند تشبیهی برای دریاچه می باشدبنابراین ( دریاچه زریبار) غلطی است رایج که برای اولین بار است در این نوشتار مطرح می شود در منابع دیگر این وجه را نیافتیم همانند سنگ حجرالاسود كه غلطي است رايج ، معمولاً مکانهایی این چنینی نیز برایش افسانه نیز می سرایند وبرای این دریاچه نیز افسانه های متعددی وجود دارد از جمله اینکه مشهورترین آن وجود شهری در زیر این دریاچه می باشد!.

دریاچه ی  زریوار  که بیش از  دو ملیون سال  است  حیات و آبادانی را  را به مریوان  سرسبز بخشیده  است  همواره  نظاره گر  این سرزمین  حادثه خیز بوده  وبا شادی ها و دردها ی  جانگاه  مردمانش  شریک گشته  و همچون  میراثی  ارزشمند  بخش هایی از هویت و تاریخ  این دیار را در دل خود  حفظ کرده است .

آب دریاچه از تعدادی چشمه کف‌جوش و باران ارتفاعات اطراف تأمین می‌شود. در بیشتر زمستان‌ها سطح دریاچه کاملاً یخ می‌بندد.

دریاچه درارتفاع ۱۲۸۵ متری از سطح دریا واقع گردیده‌است.طول دریاچه زریوار حدود ۵ کیلومتر و عرض آن حدود ۱٫۶ کیلومتر است. وسعت تالاب به دلیل تغییرات حجم آبی در فصول مختلف متغیر و حداکثر عمق آن ۵/۵ متر است.

حجم تقریبی آب دریاچه حدود ۳۰ میلیون متر مکعب برآورد شده‌است. میزان متوسط بارندگی ۷۸۶ میلیمتر در سال است.

تالاب یا دریاچه زریبار یکی از منحصر به فردترین دریاچه‌های آب شیرین در جهان بشمار می‌رود و کلیه شرایط جامع یک تالاب بین‌المللی را داراست

تالاب زریبار به عنوان یک واحد اکولوژیکی و یک اکوسیستم آبی در کردستان پدیده‌ای بسیار زیبا و نادر می‌باشد. زریوار با قرار گرفتن در یک دره طولی نسبتاً وسیعی از دو طرف غرب و شرق با کوههای پوشیده از جنگل احاطه شده‌است. پوشش غالب اراضی در این منطقه را جنگل و بیشه زارهای نیمه انبوه تشکیل می‌دهند که گونه غالب جنگلی آن بلوط ایرانی بوده و در حالیکه سایر گونه‌های جنگلی دیگر مانند گلابی وحشی، زالزالک، بادام در شیبها و نقاط مختلف آن خودنمایی می‌کند.

ب- تصاوير در ارتباط

کوهها وجنگلهای مشرف به دریاچه  زریبار

پوشش گیاهی  روی بخشی از سطح دریاچه زریبار

راهپیمایی گروه در ساحل دریاچه زریبار

نمونه اي از بيشه زار  در ساحل درياچه

تصویرتعدادي از افراد گروه در ساحل دریاچه زریبار

آثاری باقیمانده از دفاع مقدس در کنار دریاچه زریبار

يادماني از عمليات والفجر 4 كه در اين منطقه اجراء شد

"امکانات مناسب رفاهی  کنار دریاچه زریبار(گوشه اي از پارك زريبار) 

گوشه اي از شهر مريوان

"پاپوش اصلي كرد(مريوان)

    قيمتش را پرسيديم جواب داده شد هر جفت حدود 60هزارتومان! . تعجب نكنيد زيرا به گفته توليد كننده آن هر جفت از اين پاپوش زيبا وراحت وبادوام سواي اجناسي كه لازم دارد  سه  الي چهار روز كار مي برد . بنابر  اين بهره كمي نصيب توليد كننده مي شود ضمن اينكه توليد هر قسمت از پاپوش بعهده متخصصي جداگانه اي است البته با ورود كفش هاي ارزان قيمت وكم كيفيت خارجي بازار اينگونه پاپوش ها كمي كساد شده ودر نتيجه از قيمت واقعي آن كاسته شده است ولي ازمحبوبيت اين پاپوشها نزد مردمان كرد كاسته نشده و هنوز مردمان زيادي ازآن استفاده مي كنند بنابراين مراكز متعددي ازتوليد وعرضه آن را در شهرمشاهده نموديم پاپوشي كه مشابهش  در ساير نقاط ايران بتدريج استفاده  اش را از دست داده است!.

بازار مریوان

ج- شاخصه هاي استان

     همانگونه كه در قسمت اول نوشتارنيز آمد از شاخصه هاي مشاهده شده  مهم اين سفر،  اولاً امنيت بوجود آمده مي باشد بنحوي كه هركس براي اولين بار مي خواهد به كردستان برود ذهنيت او به سالهاي اول انقلاب مشغول مي شود كه امكان دارد پشت هر تپه  اي يا درختي تير اندازي كمين كرده باشد!  وليكن امروزه عكس آن صادق است تمامي پاركها در شهر هاي استان همانند تمامي شهر هاي ايران ازدحامي است از ديگر گردشگران ساير نقاط اين مرز وبوم  .  ودر تمامي جاده هاي آن نيز گردشگران با اتومبيلهايشان شبانه روز در حركتند وبعلت طبيعت زيباي كردستان  هرجا كه خستگي برايشان عارض شد ويا فرصت داشته باشند  پشت هر تپه اي، پاي هر درختي ويا در كنار چشمه اي ساعاتی اتراق كرده وبه تفريح وتفرج واستراحت مي پردازند مردمان استان در پی کار وتلاش ودر شهرها بازارها مملو از جمعيتي است كه به خريد وداد وستد مشغولند وثانياً در ازاي اين امنيت بوجود آمده  كردستان نيز هماهنگ با ساير نقاط ايران بويژه در دودهه اخير با پيشرفتهاي زياد ي روبرو بوده است ومردمانش از امكاناتي كه تا بحال ممكن بوده برايشان ايجاد شود برخوردارند  دياري كه تا قبل از انقلاب به علت بي توجهي  ويا حتي چند سالي پس از انقلاب بعلت ناامني داراي  امكاناتي بسياركمي بوده  امروزه  تمامي شهر ها  وبسياري  روستاها از جاده هاي آسفالته وهمچنين ساير امكانات  ارتباطي خوبي برخوردارند. نيروي برق وروشنايي سراسري تقريباً به تمامي محلهاو به صعب العبورترين مكانها انتقال يافته است بيشتر شهر هاوتمامي روستاها كه بعضاً  از آب رودخانه ها يا چشمه هايي نه چندان مطمئن استفاده  مي نموده اند  وفاقد آب اشاميدني بهداشتي بوده اند امروزه اكثراً ازسيستم لوله كشي آب مطمئن و مناسب برخوردارند كه به تك تك خانه ها رسيده است همچنين  اكثر شهر هاي استان  از گاز طبيعي استفاده مي كنند وروستاهايي كه نيز در مسير لوله كشي گاز به شهرها قرار گرفته اند از نعمت گاز طبيعي برخوردارند مردماني كه غالباً شغلشان كشاورزي وبيشتر دامپروري است وقبلاً قسمت زيادي از فرآورده هاي دامي آنها از بين مي رفت ولي امروزه با كارگاهها وكارخانه هايي  كه در محلهاي مربوطه احداث شده فرآورده هاي دامي آنها تبديل به محصولات متنوع دامي ميشود محلهاي متعددي جهت پرورش ماهي هاي سردآبي برايشان ايجاد شده  و نمونه آن در نوشتار قبلي نشان داده شد. استاني كه قبلاً به ندرت مردم از ساير نقاط كشور به آن مسافرت مي كردند به يكي از قطبهاي گردشگري درآمده  ونيز توسعه هاي ديگر .. كه در اينجا مجال مطرح كردن آن نيست وهنوز هم اين استان به جهت طبيعت غني آن مي تواند باپيشرفتهاي زيادي نائل شود  بعنوان مثال در اين استان بسياري از كشتزارهايشان به صورت ديم است لذا بهره وري آن كم  وناچيز مي باشد، كشتزارهاي آبي آنها نيز به صورت غرقابي است لذا اگر كشتزارهايشان اعم از آبي وديم به صورت  باراني آب ياري شود مشابه كشتزارهاي منطقه فريدن اصفهان هم مي توانند صرفه جويي درآب داشته باشند وهم با توليد محصولات بيشتري مواجه خواهند شد واين نياز به سرمايه گذاري وكمك جهت مكانيزه كردن كشاورزي مي باشد ماشاهد تبليغاتي از اين باب در محلهاي مختلفي بوديم كه نشان مي دهد اين روش در حال شكل گرفتن مي باشد واگر چنين شد مسلماً اين استان مي تواند به يكي از مراكز بزرگ توليد غله تبديل شود.کردستان به عنوان منطقه مستعد دامپروری در حال حاضر از مناطق بزرگ پرورش د ام می باشد وبیشتر به شکل سنتی است توسعه دامپروری به صورت مکانیزه می تواند تولید دام وفرآورده های آن را نیز چند برابر کرده وضمن برآورده کردن نیاز کشور مقدار قابل توجهی نیز به خارج صادر شود واین باعث می شود بازار کار بیشتری برای مردمان آن دیار فراهم شده ودرآمدشان را افزایش دهد به نظر میرسد توسعه صنایع در این استان بیشتر باید در صنایع کشاورزی ودامپروری بستر سازی شود واز صنایع آلوده ساز پرهیز شود زیرا طبیعت زیبای کردستان نباید با صنایع آلوده ساز آسیب ببیند وخوشبختانه ظاهر امر نیز چنین نشان می دهد. متاسفانه توسعه صنایع آلوده ساز موجب آسیب زیادی به محیط زیست استانهای  سرسبز مانند استانهای شمالی کشور شده است. 

   شايد سؤال شود ، از كجا معلوم كه اين پيشرفتهاو امكانات در چند سال اخير بوجود آمده است؟! ولي نگارنده  اين مطالب  از 45 سال قبل مسافرتهاي متعددي به اين استان نموده وكاملاً به نحوه زندگي اين مردمان طي سالهاي متمادي آشنايي داشته وقبل از انقلاب ماهها در میان این مردم غیور ساده دل ومتعهد زندگی کرده است واين مطالب برحسب گفته ها وشنيده ها نيست كه بر اثر مشاهدات عيني بوده است وبدون هيچ گونه مبالغه اي بايد گفت اين امنيت بدست آمده كه لازمه امنيت كشورمان مي باشد وپيشرفتهاي اين استان مرهون رشيدمردان وحتي زناني  است كه  در اين استان جانفشاني ها كرده اعم از تمامي اقوام ايراني از جمله غيور مردان وشير زنان كرد كه خود را به عنوان ايراني اصيل مي دانند وبقول آن بزرگ كرد عراقي كه مي گويد هرجا كرد است ايراني است يعني قوم كرد از نژاد اصيل ايراني است اگرچه در كشورهاي ديگر پرا كنده باشند.

لازم است يادي كنيم از شهدايي كه در اين خطه از ميهنمان به شهادت رسيده ورشادتهاي فراموش نشدني از خود بيادگار گذاشته وجانفشاني هاكرده اند تا اين منطقه ازكشورمان همچنان بمانند طبيعت سبزش سرفراز وسربلند بماند و در راُس آن بزرگاني همچون شهيد دكتر چمران ،سرلشكر شهيد صياد شيرازي وسردارشهيد احمد كاظمي كه در اعتلاي اين استان وامنيت بوجود آمده در اين ديار نقش بسياربزرگي داشته اند . درودو رحمت الهي برشهدا از جمله اين بزرگواران  كه نه تنها ملتي بلکه تمامی ملتهای آزاده مديون رشادتهای بی نظیر واز جان گذشتگی آنهاست .

     ضمناً ما بنا داريم كه در نوشتارهايمان بتدريج افراد اصلي گروه كه با آن نوشتار مناسبت داشته باشد بصورت ويژه معرفي نماييم  ودراين جا بجاست يكي از افراد گروه،  جانبازي است كه باتوجه به ناراحتي ريوي براثر بمبارانهاي شيميايي برايشان عارض شده و بسياري صعودها را با گروه  همراه بوده اند ودر سال 58 نيز در فرو نشاندن قائله كردستان نقش فعالي داشته اندوطي اين سفر، خاطرات مهيّجي را از آن روزهاي سخت برايمان مي گفتند . نام و تصويرشان رادر ذيل اين نوشتار  داشته باشيم . ناگفته نماند كه ايشان در اول آذر ماه سال جاري نيزبه افتخار  بازنشستگي نائل مي گردند. سلامتي و موفقيت رابرايشان آرزومنديم.

آقاي محسن منتظري

    سومين وآخرين بخش نوشتاراين سفر را تحت عنوان  كردستان زيبا (اورامان تخت) متعاقباً ودر فرصت ديگر خدمت شما خوبان ارائه خواهيم كرد. انشاءالله